Tin Kinh tế- xã hội  > Kinh tế thế giới > Mỹ

Tổng quan gói kích thích 1900 tỷ USD của Tổng Thống Joe Biden

Cập nhật lúc: 19/03/2021 02:35:09 PM

Hạ viện Mỹ ngày 27/2 phê chuẩn gói kế hoạch kích cầu 1,9 nghìn tỷ USD mà tân tông thống Joe Biden đề xuất. Cụ thể, hạ viện, nơi các nghị sỹ thuộc Đảng Dân chủ của ông Biden chiếm đa số, đã thông qua dự luật trên với 219 phiếu thuận và 212 phiếu chống. Trong đó, hầu hết các nghị sỹ Dân chủ đều bỏ phiếu thuận và hầu hết các nghị sỹ Cộng hòa đều bỏ phiếu chống. Trước đó, nhiều nguồn tin cho rằng phe Dân Chủ đã lên kế hoạch sử dụng một quy trình đặc biệt nhằm thông qua dự luật này mà không cần đến sự ủng hộ của bất kỳ một nghị sỹ Cộng Hòa nào. Sau khi được Hạ viện phê chuẩn, kế hoạch American Rescue Plan (Kế hoạch Giải cứu nước Mỹ) đã được gửi lên Thượng viện.

Kế hoạch phục hồi từ đại dịch COVID-19 của ông Biden nhằm giải quyết ba nhu cầu quan trọng. Một là, gói giải cứu sẽ chi 400 tỷ cho cuộc chiến chống COVID-19 thông qua chương trình tiêm chủng, mở rộng lực lượng lao động ngành y tế và các biện pháp khác. Hai là, gói này dành khoảng 1.000 tỷ USD để chi cho các gia đình tầng lớp lao động, trong đó nhiều người bị đại dịch tác động mạnh. Ba là, gói giải cứu cũng dành khoảng 440 tỷ USD để hỗ trợ các bang và thành phố có tiền bù vào thâm hụt và chi cho các doanh nghiệp nhỏ không thể tiếp cận vốn trên thị trường.

Theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO), giá trị của gói giải cứu tương đối lớn, tương đương khoảng 8,7% GDP năm 2021 của Mỹ (theo dự báo). Mỹ có thể trang trải khoản này nhưng khoản tiền vẫn tương đối lớn so với nguồn ngân sách hiện nay của chính phủ Mỹ. Trong thực tế, chỉ riêng gói này đã chiếm tới 54% trong số 3.500 tỷ USD mà CBO dự kiến ngân sách chính phủ liên bang sẽ thu về trong năm 2021.

Theo đó, dự luật trên sẽ cung cấp thêm ngân quỹ cho chiến dịch tiêm chủng ngừa Covid-19 và các biện pháp chống dịch khác – theo đúng những gì mà ông Joe Biden cam kết trong chiến dịch tranh cử. Bên cạnh đó, dự luật cũng hỗ trợ tài chính trực tiếp cho các hộ gia đình, doanh nghiệp nhỏ, chính quyền các tiểu bang và địa phương. Những hạng mục lớn trong kế hoạch bao gồm phát 1.400 USD tiền mặt cho mỗi người dân, hỗ trợ thất nghiệp 400 USD/tuần cho tới ngày 29/8, và hỗ trợ thuê nhà và vay thế chấp nhà trong thời gian đại dịch. Tuy nhiên, sẽ có một thách thức đối với phe Dân chủ trong dự luật trên là thuyết phục Thượng viện chấp nhận nội dung tăng lương tối thiểu liên bang. Điều khoản này có thể bị xóa do những quy định phức tạp ở Thượng viện. Các nghị sỹ Dân chủ được cho là muốn tăng lương tối thiểu lần đầu tiên từ năm 2009, từ mức 7,25 USD/giờ hiện nay lên 15 USD/giờ. Đây là một trong những ưu tiên chính của những người Dân chủ thuộc phái cấp tiến. Giới chuyên gia nói rằng điều khoản về tăng lương này không đáp ứng tiêu chuẩn về một chế độ đặc biệt cho phép phần còn lại của dự luật chỉ cần đa số phiếu là được thông qua. Thay vào đó, nếu bao gồm cả điều khoản tăng lương, dự luật sẽ cần tới 60/100 phiếu tại Hạ viện để được phê chuẩn. Tuy nhiên, để đối phó với điều này, phe Dân Chủ được cho là sẽ thay đổi để suất xuống mức từ 10-12 USD/ giờ và trong trường hợp xấu nhất khi điều này không được thông qua, họ sẽ áp mức phạt cho những công ty không đáp ứng được mức lương trên.

Theo Bloomberg, gói 1.900 tỷ USD chỉ là một phần trong các khoản chi tiêu ngày càng tăng của Mỹ để đáp ứng nhu cầu cấp thiết nảy sinh từ đại dịch trong khi nhu cầu về dài hạn thực sự rất lớn. Suốt nhiều chục năm qua, Mỹ đã không đầu tư đủ vào giáo dục, dạy kỹ năng, cơ sở hạ tầng, dịch vụ số, năng lượng tái tạo và một loạt nhu cầu khác. Vì lý do này, ông Biden đã đề xuất tăng chi tiêu cho cơ sở hạ tầng 2.000 tỷ USD. Mỹ có ba cách khả thi để chi trả cho gói kích thích 1.900 tỷ USD. Cách đầu tiên là chính phủ liên bang vay tiền. Cách thứ hai là Cục Dự trữ Liên bang Mỹ in thêm tiền. Cách thứ ba là tăng thuế, đặc biệt là thuế đánh vào tầng lớp người giàu, tập đoàn, tác nhân gây ô nhiễm… Hoặc là Mỹ có thể sử dụng đồng thời cả ba cách trên.

Đối với phương án Vay tiền, CBO cho rằng đây là một phương án khả thi trong bối cảnh lãi suất đang ở mức thấp kỷ lục nên chi phí lãi với nợ công cũng thấp. Nợ công của Mỹ vào cuối năm 2020 tương đương 100,1% GDP, tỷ lệ cao kể từ cuối Thế chiến II. Tuy nhiên, CBO cũng dự báo chi phí trả nợ năm 2021 sẽ chỉ tương đương 1,5% GDP vì lãi suất trung bình hàng năm với nợ chỉ là 1,5%. Chính phủ Mỹ cần vay dài hạn (30 năm) để tận dụng lãi suất thấp. Việc chính phủ liên bang vay tiền khi lãi suất thấp như vậy là hợp lý. Nhưng vẫn sẽ có giới hạn với việc này vì lãi suất có thể tăng trong tương lai. Không ai dự báo được lãi suất ở Mỹ sẽ thấp như hiện nay và cũng khó dự báo lãi suất tương lai sẽ thế nào. Lãi suất có thể tăng sớm hơn dự báo vì người vay khắp thế giới tăng cường đầu tư để tận dụng điều kiện vay ưu đãi.

Đối với phương án In thêm tiền, Trong thực tế, FED đã in thêm lượng tiền giá trị 1.800 tỷ USD từ tháng 12/2019. Tuy nhiên, cũng như vay tiền, in tiền cũng có hạn chế vì nảy sinh rủi ro lạm phát.Những người ủng hộ điều này cho rằng lạm phát vẫn sẽ ở mức thấp chừng nào còn có cơ chế giám sát. Họ chỉ ra rằng nhiều người Mỹ không có việc làm và sẽ chưa sớm có lại việc làm. Việc tăng tổng chi tiêu có thể đi kèm với tăng sản lượng và việc làm, từ đó sẽ khiến nền kinh tế không quá nóng. Dù vậy, trong thực tế 12 tháng qua, Mỹ đã chứng kiến giá cả một số mặt hàng tăng đáng kể, như kim loại quý, ngũ cốc, bất động sản, tài sản tài chính... Giá các mặt hàng này tăng có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm về tình trạng lạm phát rộng hơn sắp xảy ra do động thái của FED và Bộ Tài chính khi tung ra hàng nghìn tỷ USD và tăng cường sức mua trong nền kinh tế.

Phương án tăng thuế, đây cũng được cho là phương án tốt do tồn tại một thực tế rằng khi chính phủ của phe Cộng hòa cắt giảm thuế năm 1981, 2001 và 2017, ngân sách đều giảm và thâm hụt. Do đó, khi không thể kỳ vọng vay tiền và in tiền sẽ đủ cho chính phủ hoạt động về dài hạn. Tăng thuế sẽ là biện pháp cần thiết để có tiền cho các dịch vụ công.

Trích nguồn:NCIF
Tác giả: Ban Dự báo Kinh tế Ngành và Doanh nghiệp
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Tìm kiếm

Số lượt truy cập : 1097202